پرچم اسپانیا، معروف به «روخیگوالدا» (La Rojigualda)، نماد هویت ملی این کشور است و از سه نوار افقی سرخ، زرد و سرخ تشکیل شده است. در برداشتهای عامیانه، سرخ نماد شجاعت و فداکاری و زرد یادآور خورشید و ثروت است؛ البته این رنگها معنای نمادین رسمی ندارند.
نشان ملی روی پرچم نیز با نمادهای پادشاهیهای تاریخی، تاج و ستونهای هرکول، روایتگر پیشینه اسپانیاست؛ پرچمی که در سفر به این کشور، آن را بر فراز ساختمانهای رسمی و در میدانهای شهر خواهید دید.
تاریخچه پرچم اسپانیا؛ از دریا تا خشکی
شاید در کافههای اسپانیا بشنوید که رنگ سرخ، نماد خون در میدانهای گاوبازی و رنگ زرد، نماد ماسههای طلایی آن است؛ تعبیری شاعرانه که از حقیقت فاصله دارد. واقعیت این است که ترکیب فعلی پرچم، ریشه در قرن هجدهم و سنتهای دریانوردی این کشور دارد.
در قرن هجدهم، بیشتر پرچمهای اروپایی زمینه سفید سادهای داشتند و این موضوع در دریا دردسربزرگی بود؛ کشتیهای جنگی از فاصله دور نمیتوانستند کشتیهای خودی را از بیگانه تشخیص دهند و اشتباهات مرگباری رخ میداد.
برای حل این مشکل، شاه کارلوس سوم (چارلز سوم) از میان ۱۲ طرح پیشنهادی، پرچم تازهای را برای ناوگان دریایی اسپانیا برگزید؛ پرچمی با نوارهای افقی سرخ، زرد و سرخ که کنتراست نوری فوقالعادهای داشت و از دور در افق دریا بهوضوح دیده میشد.
نخستین نسخه از این پرچم در سال ۱۷۸۵ میلادی معرفی و به کار گرفته شد. از آن زمان تا امروز، طرح زمینه پرچم تغییری نکرده؛ عرض نوار زرد وسط، دو برابر عرض هر نوار سرخ بالایی و پایینی است. بعدها همین پرچم دریایی به خشکی آمد؛ در جریان جنگ شبهجزیره، هنگهای دریایی آن را به داخل خاک بردند و سرانجام در سال ۱۸۴۳، در دوران ایزابلای دوم، رسماً پرچم ملی کل کشور شد.
تنها دورهای که پرچم اسپانیا در رنگهایش تغییر کرد، دوران جمهوری دوم در سال ۱۹۳۱ میلادی بود؛ در آن دوره نوار سرخ پایینی به بنفش تبدیل شد و عرض نوارها یکسان شد؛ اما این طرح با پایان جمهوری کنار گذاشته شد. داستان نشان وسط پرچم هم جالب است. نشان ملی از قرن ۱۵ تاکنون دستخوش تغییر بوده؛ در آغاز با شکل عقابی سیاه و تاج پادشاهی شروع کرد.
در سال ۱۸۷۳ جمهوری نخست نخستین نشان را با قلعه و سپر معرفی کرد. در دوره حکومت فرانکو (۱۹۳۶ تا ۱۹۷۵) عقاب دوباره روی سپر نشست و سرانجام در سال ۱۹۸۱، بهموجب قانون، نشان رسمی امروزی جایگزین نماد حکومت فرانکو شد؛ همان پرچم اسپانیا جدیدی که امروز میبینید و نشان امروزی آن از آن سال تاکنون تغییری نکرده است.
معنی پرچم اسپانیا و تفسیر رنگهای سرخ و زرد
درباره تفسیر رنگها و معنی پرچم اسپانیا تفسیرهای مختلفی وجود دارد. برخی رنگ قرمز را نمایانگر خون ریختهشده گاوها در مراسم گاوبازی سنتی میدانند و برخی دیگر آن را نمادی از جنگهای خونین تاریخ اسپانیا میشمارند. رنگ طلایی نیز گاه به رنگ ماسههای میدان گاوبازی تعبیر میشود و گاه نشانه خورشید درخشان اسپانیا دانسته میشود.
با این حال آنچه مسلّم است، دلیل اصلی انتخاب رنگهاست: دیدهشدن آسان پرچم در دریا. جالب است بدانید ترکیب سرخ و زرد پیش از آن هم در فرهنگ این سرزمین ریشه داشت؛ لباس سربازان نیروی دریایی و حتی لباس پادشاه فردیناند دوم از همین دو رنگ بود.
پرچم با نشان یا بدون نشان؟ دو نسخه رسمی
وقتی در خیابانهای اسپانیا قدم میزنید، متوجه تفاوتهایی در پرچمها میشوید؛ این کشور دو نوع پرچم دارد و هر دو مورد استفاده قرار میگیرند:
پرچم با نشان رسمی (سپر حکومتی): این نسخه روی ساختمانهای دولتی، موزهها، شهرداریها و قلعههای تاریخی اهتزاز داده میشود و استفاده از آن در این مکانها الزامی است. نکته جالب اینکه نشان ملی دقیقاً وسط پرچم نیست، بلکه اندکی به سمت میله (چپ) کشیده شده تا در زمان اهتزاز و موجخوردن پارچه، بهخوبی قابل مشاهده باشد.
پرچم ساده بدون نشان: این مدل بیشتر روی قایقهای تفریحی شخصی یا بهصورت غیررسمی و در تزیینات استفاده میشود.
راستی، علاقهمندان به فوتبال و سوغاتی حتماً پرچمهایی با طرح گاو نر سیاه و بزرگ وسطش دیدهاند! این گاو معروف، پرچم رسمی کشور نیست، اما نماد غیررسمی و بسیار محبوبی است که گردشگرها عاشقش هستند.
نکته کاربردی برای سفر:
اگر پرچمی را نیمهافراشته دیدید، نشانه عزای رسمی است. اما اگر در هتل یا دفتر خدمات مسافرتی دیدید روی میله پرچم داخل ساختمان روبانی سیاه گره زدهاند، تعجب نکنید؛ چون داخل اتاقها امکان پایینآوردن پرچم نیست. طبق قوانین تشریفات عزا را با بستن روبان مشکی بالای میله نشان میدهند و چسباندن مستقیم پارچه سیاه روی خود پرچم ممنوع است.
پرچم سرخ و زرد اسپانیا تنها بر فراز کاخها و میدانهای تاریخی مادرید به اهتزاز درنمیآید؛ از سواحل آفتابگرفته ایبیزا گرفته تا صخرههای آتشفشانی جزایر قناری، این نماد ملی را میتوان در گوشهوکنار سرزمین اسپانیا دید.
شاید یکی از جذابترین ویژگیهای سفر به این کشور، همین تضادهای تماشایی باشد؛ جایی که در تور ایبیزا میتوانید در شور و هیجان شبهای پرجنبوجوش، موسیقی و سبک زندگی مدیترانهای غرق شوید و کمی آنسوتر، با تور جزایر قناری، آرامش سواحل اقیانوس اطلس و طبیعت منحصربهفرد جزایر آتشفشانی را تجربه کنید. اسپانیا سرزمینی است که هر گوشه آن، چهرهای متفاوت از زیبایی و شکوه خود را به شما نشان میدهد.
نشان ملی اسپانیا؛ کتابی مصور از تاریخ یک سرزمین
نشان ملی اسپانیا در مرکز پرچم، روایتگر تاریخ پادشاهیهای این کشور است. این نشان در سال ۱۹۸۱ تصویب شد و نمادهایی از کاستیل، لئون، آراگون، ناوارا، گرانادا و دودمان بوربون را در خود جای داده است:
قلعه طلایی: نماد کاستیل و دژهای دفاعی معروفی که در گذشتههای دور ساخته شده بودند.
-
شیر ارغوانی: نماد پادشاهی لئون. نکته جالب اینکه نام لئون از شیر جنگل نیامده، بلکه تغییریافته واژهای لاتین است که به سربازان رومی مستقر در آن منطقه اشاره دارد!
-
خطوط عمودی سرخ و زرد: نماد آراگون که از قدیمیترین نشانهای خانوادگی در اروپاست.
-
زنجیرهای طلایی: نماد پادشاهی ناوار همراه با زمرد سبز در وسط آن.
-
انار پایین سپر: نشان گرانادا یا همان شهر غرناطه. وقتی به جنوب اسپانیا سفر میکنید و به دیدن کاخ شگفتانگیز الحمرا میروید، یادتان باشد این انار کوچک یادآور پایان حاکمیت اندلس در شبهجزیره است؛ به همین دلیل اسپانیا از معدود کشورهای دنیاست که نشان ملیاش تصویر میوه دارد!
-
گلهای زنبق در مرکز: نماد خاندان سلطنتی بوربون که هنوز هم در این کشور حضور دارند.
ستونهای هرکول و شعار Plus Ultra
در طرفین سپر، ستونهای نقرهای را میبینید که نماد صخرههای جبلالطارق هستند؛ در اسطورهها نیز ستونهای هرکول، نگهدارندههای جهان در تنگه جبلالطارق و دروازهای به اقیانوس اطلس شناخته میشوند.
مردم دنیای باستان میپنداشتند این صخرهها پایان دنیاست و فراتر از آن هیچ خشکی وجود ندارد. اما پس از سفرهای دریایی بزرگ و کشف سرزمینهای جدید، اسپانیاییها روی نوار سرخ دور ستونها نوشتند: «Plus Ultra» به معنای «فراتر از آن».
این شعار، که امروز بهنوعی شعار اسپانیا هم محسوب میشود، پر است از حس ماجراجویی، اکتشاف و عبور از محدودیتها؛ روحیهای که دریانوردان قدیمی این سرزمین را به کشف قاره آمریکا رساند.
کلام پایانی
در پایان، نماد کشور اسپانیا با پرچمی که از ترکیب رنگهای قرمز و طلایی طراحی شده، مجسمهای از تاریخ و فرهنگ این سرزمین است. نشان ملی با نمایش کاستیل، لئون، آراگون، ناوارا و دودمان بوربون، ستونهای هرکول و شعار «Plus Ultra»، میراث تاریخی و جغرافیایی زیبای اسپانیا را به تصویر میکشد.
پرچم اسپانیا در گذر قرنها بارها تغییر کرده، اما همچنان نمادی از هویت و وحدت این سرزمین است. پرچم سرخ و زردی که امروز در شهرهای اسپانیا به چشم میخورد، یادآور تاریخ پرفرازونشیب پادشاهی و دریانوردی این کشور است؛ تاریخی که میتوانید در تور مادرید، میان کاخها و میدانهای تاریخی پایتخت، از نزدیک لمس کنید.
اگر اشتیاق تماشای قلعههای باستانی، شکوه کاخ الحمرا و اهتزاز پرچم روخیگوالدا را دارید، کارشناسان ما در آیشم آمادهاند تا با ارائه متنوعترین تورهای اسپانیا و برنامهریزی اختصاصی در قالب تور اروپا، تجربهای بینظیر از سفر را برایتان رقم بزنند.
