فرانسه شاید به کشور عشق و عاشقی معروف باشد، اما قوانین مدنی آن برای پایان دادن به زندگی مشترک نیز بسیار دقیق و مدرن است. اگر ساکن این کشور هستید یا حتی به عنوان مسافر تور فرانسه کنجکاوید درباره فرهنگ حقوقی آن بدانید، باید گفت که سیستم قضایی فرانسه در سالهای اخیر تلاش کرده تا پروسه طلاق را سادهتر و سریعتر کند.
تاریخچه طلاق؛ از ممنوعیت تا آزادی
ریشه قوانین فعلی به انقلاب کبیر فرانسه برمیگردد. پیش از آن، کلیسای کاتولیک طلاق را حرام میدانست و زوجین تنها اجازه داشتند "جدا از هم" زندگی کنند اما حق ازدواج مجدد نداشتند. با ظهور فلاسفه قرن ۱۷ و کاهش قدرت کلیسا، طلاق به عنوان یک حق مدنی شناخته شد و امروز بر اساس چهار روش قانونی انجام میشود.
جدول انواع طلاق در فرانسه
مقایسه روشهای مختلف جدایی در سیستم حقوقی فرانسه:
| نوع طلاق | نیاز به قاضی؟ | ویژگی اصلی |
|---|---|---|
| توافقی (Consentement mutuel) | خیر (مگر با وجود فرزند) | سریعترین و ارزانترین روش |
| پذیرفته شده (Accepté) | بله | توافق روی اصل طلاق، اختلاف روی جزئیات |
| به دلیل تقصیر (Faute) | بله | اثبات خیانت یا خشونت همسر |
| تغییر پیوند (Altération) | بله | جدایی فیزیکی بیش از ۱ سال |
۱. طلاق توافقی (سریعترین راه)
از سال ۲۰۱۷، طلاق توافقی در فرانسه دیگر نیازی به دادگاه ندارد (مگر اینکه فرزندی درخواست شنیده شدن توسط قاضی را داشته باشد). در این روش:
- هر یک از زوجین وکیل خود را انتخاب میکند.
- توافقنامهای شامل تقسیم اموال و حضانت تنظیم میشود.
- این سند در دفتر اسناد رسمی (Notaire) ثبت میشود و تمام.
۲. طلاقهای غیر توافقی (ترافعی)
اگر طرفین توافق نداشته باشند، کار به دادگاه خانواده میکشد. این پروسه ممکن است برای کسانی که با ویزای تور اروپا آمدهاند و با یک شهروند فرانسوی ازدواج کردهاند، پیچیده شود.
- طلاق به دلیل تقصیر: اگر یکی از زوجین مرتکب خیانت، خشونت یا ترک منزل شده باشد، طرف دیگر میتواند درخواست طلاق دهد. اثبات این موارد نیاز به مدارک قوی دارد.
- طلاق به دلیل جدایی (Altération définitive): در قوانین قدیم (که در متن اولیه اشاره شد) نیاز به ۶ سال جدایی بود، اما طبق اصلاحات جدید قانون مدنی فرانسه، اگر زوجین ۱ سال جدا از هم زندگی کرده باشند، طلاق به صورت خودکار صادر میشود.
مدارک لازم برای ثبت طلاق در فرانسه
چه توافقی و چه در دادگاه، ارائه مدارک زیر الزامی است:
- شناسنامه و کارت ملی: ترجمه رسمی مدارک هویتی زوجین.
- سند ازدواج: نسخه اصلی یا کپی برابر اصل (Livret de famille).
- اطلاعات مالی: آخرین اظهارنامه مالیاتی، فیش حقوقی و لیست اموال مشترک.
- اطلاعات فرزندان: شناسنامه فرزندان و مدارک مربوط به هزینههای آنها.
- قرارداد ازدواج: اگر پیش از ازدواج (Contrat de mariage) امضا کردهاید.
نتیجهگیری
قانون طلاق در فرانسه از پیچیدگیهای مذهبی فاصله گرفته و به سمت قراردادهای مدنی رفته است. اگرچه طلاق توافقی بسیار ساده شده است، اما در موارد اختلافی، حضور وکیل فرانسوی برای حفظ حقوق مالی و حضانت فرزندان حیاتی است.