آژانس مسافرتی آیشم

تصویر مربوط به مردم باستانی گوانچ‌ها در جزایر قناری
گوانچ‌ها – ساکنان باستانی جزایر قناری

آب‌وهوای نیمه‌گرمسیری تور جزایر قناری، آب‌های نیلگون و مناظر آتشفشانی و بیابانی شگفت‌انگیز باعث شد سال گذشته بیش از ۱۵ میلیون نفر از این مجمع‌الجزایر دیدن کنند. این جزایر جنوبی‌ترین منطقه اسپانیا محسوب می‌شوند و شرقی‌ترین نقطه آن‌ها تنها ۱۰۰ کیلومتر با سواحل مراکش فاصله دارد.

گوانچ‌ها؛ تمدنی پیش از اسپانیایی‌ها

پیش از ورود مهاجران اسپانیایی در دهه ۱۴۷۰ میلادی، تمدنی باستانی به نام گوانچ‌ها در این جزایر می‌زیست. منشأ این قوم سال‌ها مورد حدس و گمان باستان‌شناسان و مورخان قرار داشت. برخی آن‌ها را از نوادگان سلت‌ها یا وایکینگ‌ها می‌دانستند و حتی گروهی، به ساکنان افسانه‌ای آتلانتیس نسبت می‌دادند.

یافته‌های DNA و خاستگاه واقعی

پژوهشی در سال ۲۰۱۹ روی DNA مومیایی‌های باستانی نشان داد که گوانچ‌ها به احتمال زیاد بربرهایی از شمال آفریقا بوده‌اند که حدود سال ۱۰۰ میلادی یا حتی پیش‌تر به جزایر رسیده‌اند.

چگونگی مهاجرت به جزایر

هنوز معلوم نیست گوانچ‌ها دقیقاً چگونه به مجمع‌الجزایر رسیدند. یک نظریه می‌گوید آن‌ها با قایق‌های کوچک از دریا عبور کرده و ابتدا در جزایر لانزاروته و فوئرتاونتورا مستقر شدند. بر اساس تخمین‌ها، حضور تنها ۱۴ زوج برای آغاز سکونت در این جزایر کافی بوده است.


مطالعات باستان‌شناسی نشان می‌دهد که گوانچ‌ها در یک جامعه قبیله‌ای سازمان‌دهی می‌شدند، جایی که رؤسا یا پادشاهان با قدرتی تقریباً مطلق حکومت می‌کردند. معیشت آن‌ها بر پایه کشاورزی، شکار و جمع‌آوری خوراک بود و رژیم غذایی‌شان شامل شیر، گوشت بز، گوشت خوک و انواع میوه‌ها می‌شد. پوشش روزمره‌شان تونیک‌ها و جلیقه‌های چرمی از پوست بز بود و در غارها یا خانه‌های سنگی ساده زندگی می‌کردند.

غارها را برای ذخیره محصولات (سیلو) و برگزاری آیین‌ها به معابد تبدیل کرده بودند. برخی از این سازه‌ها تا امروز باقی مانده‌اند و نمایانگر دانش نجومی پیشرفته گوانچ‌ها هستند: آن‌ها سوراخ‌هایی در دیواره غارها ایجاد کرده بودند تا نور خورشید در موقعیت‌های دقیقی از سال وارد شود و زمان انقلاب‌ها و اعتدال‌های فصلی را مشخص کند.

یکی از شگفت‌انگیزترین این مکان‌ها «ریسکو کائیدو» در جزیره گران کاناریاست؛ مجموعه‌ای شامل ۲۱ غار که بر روی یک توف آتشفشانی، در ارتفاع حدود ۱۰۰ متری بالای رودخانه باراکو هوندو ساخته شده است. این مکان هم به‌عنوان سیلو و معبد، و هم رصدخانه نجومی استفاده می‌شد؛ سوراخ‌هایی تعبیه شده بود که نور خورشید و ماه را به داخل هدایت کرده و نقاشی‌های نمادین روی دیوارها را روشن می‌کرد. در سال ۲۰۱۹، ریسکو کائیدو نخستین سایت میراث جهانی یونسکو در جزایر قناری و تور اسپانیا شد.